Aluminium kun je met de juiste voorbereiding, materialen en techniek van dof of geoxideerd naar hoogglans of zelfs spiegelglans polijsten. Het uiteindelijke resultaat wordt alleen voor een groot deel bepaald door wat je doet voordat je begint met polijsten.
In deze handleiding leggen we daarom het complete proces uit: van het herkennen en beoordelen van het aluminium tot schuren, voorpolijsten, hoogglanspolijsten en beschermen.
Deze werkwijze komt uit de praktijk. Sinds 2006 heb ik mijn eigen polijstbedrijf, Custom Polished. In die jaren heb ik enorm veel ervaring opgedaan met het slijpen en polijsten van metalen. Dat doe ik vandaag de dag nog steeds, met de materialen die ik ook in de webshop verkoop. Mijn advies is dus gebaseerd op producten en technieken waarmee ik zelf werk. Veel van mijn kennis heb ik van mijn vader geleerd, die begin jaren 90 al op hoog niveau met metaalpolijsten bezig was. Die jarenlange praktijkervaring deel ik in deze handleiding met je.
In deze handleiding leer je:
Om te beginnen moet je bepalen hoe je het aluminium wilt aanpakken: handmatig of machinaal.
Handmatig aluminium polijsten is mogelijk, maar wanneer het oppervlak beschadigd of ruw is, ben je vaak lang bezig. Je zult dan met schuurpapier steeds fijner moeten werken en uiteindelijk afwerken met een metaalpoets.
Voor kleine oppervlakken of licht dof aluminium kan dat prima zijn.
Wil je aluminium echt gaan polijsten en bijvoorbeeld naar hoogglans brengen, dan is machinaal polijsten meestal sneller en effectiever.
Afhankelijk van de staat van het aluminium heb je nodig:
een geschikte machine, schuurmaterialen, polijstschijven, polijstpasta, een goede reiniger/ontvetter en vooral geduld.
Wil je een complete oplossing met alles erin kies dan voor een Aluminium polijstset
Dat laatste wordt nog weleens onderschat. Een mooi eindresultaat wordt voornamelijk bepaald door de voorbereiding. Een kras die je tijdens het schuren laat zitten, poets je er later meestal niet zomaar uit
Wanneer je machinaal wilt polijsten, heb je verschillende mogelijkheden. Welke machine het beste is, hangt vooral af van de grootte en vorm van het onderdeel en hoe vaak je gaat polijsten.
Voor de meeste mensen is een boormachine de meest voor de hand liggende keuze.
Onze aluminium polijstsets zijn bijvoorbeeld samengesteld om met een boormachine gebruikt te worden. Het grote voordeel is dat je niet direct een aparte machine hoeft aan te schaffen.
Er zit wel verschil tussen een accuboormachine en een boormachine met snoer. Een accuboormachine kun je gebruiken voor kleinere schijven en onderdelen, maar voor langdurig polijsten heeft een krachtige boormachine met snoer onze voorkeur. Deze kan zijn vermogen meestal langer vasthouden.
De diameter van de polijstschijf moet passen bij het vermogen en toerental van de machine. Als praktische richtlijn gebruiken wij bij lichtere machines meestal schijven van ongeveer 100–125 mm. Een krachtige machine kan afhankelijk van de uitvoering ook met 125–150 mm schijven werken.
Controleer altijd het maximale toerental van de gebruikte polijstschijf en de specificaties van de machine.
Voor grotere oppervlakken kan een roterende polijstmachine een betere keuze zijn.
Denk bijvoorbeeld aan aluminium platen of lange stukken buis.
Gebruik bij voorkeur een roterende machine met een regelbaar toerental. Hierdoor heb je veel meer controle over het polijstproces.
Afhankelijk van het vermogen en de machine kun je hiermee bijvoorbeeld polijstschijven van ongeveer 125 tot 200 mm gebruiken.
Veel professionele roterende machines hebben een M14-aansluiting. Hiervoor heb je de juiste adapter nodig.
Wanneer je regelmatig losse onderdelen polijst, kom je uiteindelijk uit bij een vaste polijstmachine.
Dat kan een kleinere machine op een werkbank zijn, maar ook een professionele polijstmachine op een voet. Dit is de methode die je veel bij professionele metaalpolijstbedrijven ziet: de machine staat vast en je beweegt het onderdeel langs de polijstschijf.
Bij professionele machines kunnen de schijven aanzienlijk groter zijn, bijvoorbeeld 200 tot 350 mm, afhankelijk van de machine.
Groter betekent niet automatisch beter. Machinevermogen, schijfdiameter, omtreksnelheid, polijstpasta en het te behandelen onderdeel moeten bij elkaar passen.
Voordat je begint, is het belangrijk om eerst vast te stellen wat je daadwerkelijk voor je hebt.
Daarmee bedoelen we hier niet zozeer de exacte aluminiumlegering, maar vooral de afwerking van het oppervlak.
Heb je te maken met blank, geanodiseerd, gelakt/gecoat, geborsteld of gegoten aluminium?
Dat maakt veel verschil voor de voorbereiding.
Blank aluminium zonder beschermlaag kun je, afhankelijk van de staat van het oppervlak, vaak direct voorbewerken of polijsten.
Geanodiseerd aluminium heeft een harde oxidelaag. Wil je het onderliggende aluminium tot hoogglans polijsten, dan moet deze laag eerst worden verwijderd.
Dat kan mechanisch door te slijpen/schuren of via een daarvoor geschikte behandeling.
Ook een lak- of coatinglaag moet eerst worden verwijderd wanneer je het onderliggende aluminium wilt polijsten.
Doe je dat niet, dan bewerk je de laklaag en niet het aluminium zelf.
Bij geborsteld aluminium moet je de bestaande borstelstructuur verwijderen wanneer je naar een volledig gladde hoogglansafwerking wilt.
Gegoten aluminium kan daarnaast een behoorlijk ruwe giethuid hebben. Ook die moet eerst vlakker en fijner worden gemaakt voordat hoogglanspolijsten zin heeft.
Nu we weten met welk oppervlak we te maken hebben, kijken we naar de huidige staat.
Is het aluminium alleen dof? Licht of zwaar geoxideerd? Zitten er fijne krasjes of juist diepe krassen in? Of is het oppervlak erg ruw door bijvoorbeeld een giethuid?
Dit bepaalt of je direct kunt beginnen met polijsten of eerst moet voorbewerken.
Bij dof aluminium, lichte oxidatie en zeer fijne beschadigingen kun je soms direct beginnen met polijsten.
Bij zware oxidatie, diepe krassen of een ruwe giethuid zul je vrijwel altijd eerst moeten slijpen of schuren.
Een simpele regel die ik zelf aanhoud: wat je vóór het polijsten niet goed verwijdert, blijf je na het polijsten vaak terugzien.
Voordat je begint met schuren of polijsten, maak je het onderdeel eerst goed schoon.
Verwijder olie, vet, vuil en andere vervuiling door het onderdeel te wassen en/of een geschikte ontvetter te gebruiken.
Daarmee voorkom je dat vervuiling tijdens het schuren of polijsten over het oppervlak wordt verspreid of in je polijstschijf terechtkomt.
Laat het onderdeel daarna goed drogen.
Bij zware oxidatie, diepe krassen, beschadigingen of een ruwe giethuid moet je meestal eerst schuren of slijpen.
De korrel waarmee je begint, hangt af van de ernst van de beschadiging.
Een praktisch uitgangspunt voor een behoorlijk beschadigd oppervlak is bijvoorbeeld P180. Bij zeer zware beschadigingen kan grover nodig zijn, terwijl je bij een redelijk oppervlak juist fijner kunt beginnen.
Begin dus niet automatisch zo grof mogelijk. Iedere diepe schuurkras die je maakt, moet je later namelijk ook weer verwijderen.
Voorbeeld korrelopbouw
P180 → P240 → P320 → P400 → P600 → P800
De laatste stappen kunnen eventueel nat/waterproof worden uitgevoerd.
Controleer tussen iedere stap of de schuurkrassen van de vorige korrel verdwenen zijn. Ga je te snel door naar de volgende korrel, dan kom je oude schuurkrassen tijdens het hoogglanspolijsten opnieuw tegen. Werk wat kruislings door steeds haaks op de voorgaande schuurlijnen te schuren zodat je makkelijker kunt zien of de schuursporen verdwenen zijn.
Wanneer je netjes tot ongeveer P800 hebt geschuurd, heb je een mooie basis om verder te polijsten.
Stop je eerder, bijvoorbeeld rond P320, dan heb je een grovere eerste polijststap nodig. Daarvoor gebruiken we bijvoorbeeld onze uitgebreidere 7-delige polijstset.
Welke combinatie je gebruikt voor het voorpolijsten hangt af van hoe ver je hebt voorbewerkt.
Heb je ongeveer tot P320 geschuurd, of heeft het onderdeel nog fijne oxidatie of krasjes, dan kun je beginnen met een sisal/katoenschijf in combinatie met een groene of bruine polijstpasta.
De groene pasta heeft in onze toepassing doorgaans iets meer snijkracht dan de bruine pasta.
Heb je het aluminium tot ongeveer P800 geschuurd, dan kun je vaak direct beginnen met een katoenen polijstschijf in combinatie met bruine polijstpasta.
Deze combinatie kun je ook als volgende stap gebruiken nadat je eerst met sisal/katoen hebt gewerkt.
Voor onze schijven en werkwijze werken we bij deze stappen vaak rond 3.500–4.000 RPM, mits de gebruikte schijf, adapter en machine daarvoor geschikt zijn.
Controleer altijd het maximaal toegestane toerental van de specifieke polijstschijf.
Na het voorpolijsten begint het aluminium er als het goed is al behoorlijk glad en glanzend uit te zien.
Maar we zijn er nog niet.
Voor die echte hoogglans of spiegelglans gaan we naar een zachtere combinatie.
Daarvoor gebruiken we een zachte flanelschijf in combinatie met blauwe of witte polijstpasta.
Het verschil tussen blauw en wit is niet enorm. In onze ervaring geeft wit over het algemeen nét wat meer glans, maar dit is mede afhankelijk van de aluminiumlegering.
Bij sommige zachtere legeringen zien we bijvoorbeeld dat wit een mooier eindresultaat geeft.
Werk gecontroleerd en controleer tussendoor het resultaat. Meer pasta of langer op één plek blijven polijsten betekent niet automatisch meer glans.
Ben je klaar met polijsten, dan zit waarschijnlijk niet alleen het onderdeel onder het polijststof.
Tijd voor de laatste inspectie.
Verwijder achtergebleven polijstresidu voorzichtig met een daarvoor geschikte reiniger en een schone, zachte doek. Wij gebruiken hiervoor bijvoorbeeld een IPA-gebaseerde oppervlaktevoorbereider zoals FX Protect Surface Agent.
Controleer het oppervlak vervolgens vanuit verschillende hoeken en bij goed licht.
Nu zie je pas echt of er nog schuurkrassen, waas, poetsvegen of andere defecten aanwezig zijn.
Vers gepolijst aluminium ziet er prachtig uit, maar onbehandeld aluminium kan opnieuw oxideren en dof worden.
Daarom raden we aan het oppervlak na het polijsten te beschermen.
Dat kan bijvoorbeeld met een beschermende metaalpoets zoals SJP Metal Polish.
Deze laat een beschermende werking achter waardoor vuil en water minder makkelijk aan het oppervlak hechten. Daarnaast kan een goede metaalpoets helpen om zeer fijne poetsvegen van de laatste polijststap te verminderen.
Wil je vooral dof aluminium onderhouden, reinigen of opnieuw laten glanzen zonder het volledige polijstproces? Lees dan onze handleiding over aluminium poetsen.
Wanneer er tijdens het polijsten zwart en plakkerig residu op het aluminium achterblijft, kan dit verschillende oorzaken hebben.
Een veelvoorkomende oorzaak is te veel polijstpasta. De schijf raakt verzadigd en begint steeds meer residu achter te laten.
Maak een verzadigde polijstschijf schoon met een polijstschijfschraper. Volg daarbij de gebruiks- en veiligheidsinstructies van de machine, schijf en schraper. Was deze polijstschijven nooit met water, afwasmiddel of welke andere vloeistof dan ook.
Ook onvoldoende effectieve wrijving kan een rol spelen waardoor het aluminium te koud blijft. Voor het polijsten van aluminium heb je warmte nodig. Verhoog het toerental echter nooit zomaar. Blijf altijd binnen het veilige toerental van machine, adapter en polijstschijf.
Blijft het probleem bestaan, controleer dan ook de voorbewerking. Een oppervlak dat nog veel te ruw is, vraagt mogelijk eerst om een extra schuur- of voorpolijststap.
Zie je tijdens de laatste fase witte poetsvegen of waas?
Ook dan kan een verzadigde polijstschijf de oorzaak zijn. Daarnaast kan er vervuiling in de schijf zitten, bijvoorbeeld doordat dezelfde schijf eerder voor een ander metaal is gebruikt.
Gebruik daarom bij voorkeur aparte polijstschijven voor verschillende metalen en pasta's.
Lichte poetsvegen kun je uiteindelijk vaak verminderen door na te behandelen met een goede metaalpoets.
Daarnaast speelt de aluminiumlegering zelf een rol. Niet iedere legering reageert hetzelfde op dezelfde combinatie van schijf en pasta.
Tijdens machinaal polijsten kunnen stof, vezels en delen van het polijstmiddel vrijkomen. Gebruik daarom passende oog-/gelaatsbescherming, gehoorbescherming en waar nodig geschikte ademhalingsbescherming.
Let goed op kleding, haren, sieraden en andere zaken die door draaiende delen kunnen worden gegrepen.
Bij het metaalpolijsten kan het werkstuk flink warm worden. Dikke varkensleren handschoenen bieden bescherming tegen warmte en schuurwerking. Gebruik ze alleen wanneer de fabrikant van de machine dit voor deze werkwijze toestaat. Handschoenen kunnen door draaiende delen worden gegrepen: vermijd losse manchetten en houd je handen uit de buurt van grijppunten. Volg altijd de veiligheidsinstructies van de machine en apparatuur.
Zorg voor goede ventilatie/afzuiging en scherm de werkomgeving waar mogelijk af.
Zorg dat de draairichting van de polijstschijf bij een rand het werkstuk van de rand af beweegt en niet zodanig tegen een uitstekende rand loopt dat de schijf het onderdeel kan grijpen.
Wanneer een draaiende polijstschijf een rand pakt, kan het werkstuk met enorme kracht worden meegenomen of weggeslagen.
Ik weet helaas uit eigen ervaring hoe fout dit kan gaan. Bij een ongeluk achter mijn professionele polijstmachine ben ik het laatste kootje van mijn pink kwijtgeraakt.
Onderschat een polijstmachine daarom nooit.
Staat van het aluminium
Het aluminium is dof, heeft een waas of lichte vlekjes
Aanpak
Verwijder vuil en oxidatie en breng de glans terug op het aluminium.
Staat van het aluminium
Lichte krasjes en gebruikssporen
Aanpak
Krasjes verwijderen en de glans herstellen
Staat van het aluminium
Het oppervlak is al voorbewerkt en relatief glad
Aanpak
Direct polijsten naar hoogglans
Staat van het aluminium
Het oppervlak is nog ruw en heeft zichtbare schuurkrassen
Aanpak
Eerst voorpolijsten en daarna afwerken naar een hoogglans resultaat
Staat van het aluminium
Diepe krassen, zware oxidatie of een ruw oppervlak
Aanpak
Bouw het oppervlak stapsgewijs op met de juiste korrel.
- Schuren kan machinaal of handmatig. Gebruik altijd schuurmateriaal dat geschikt is voor aluminium.
- Polijsten doe je bij middelmatige tot diepere krassen of oxidatie in het aluminium. Door het materiaal te polijsten breng je het naar hoogglans.
- Poetsen van aluminium doe je wanneer het aluminium dof is geworden of lichte krasjes bevat. Met de termen ‘poetsen’ en ‘polijsten’ worden dus verschillende werkzaamheden bedoeld. Een persoon die niet bekend is met de betekenis van beide termen en de verschillen tussen beide werkzaamheden, kan met ‘polijsten’ eigenlijk ‘poetsen’ bedoelen, of andersom.
